أبو علي سينا
مقدمهء مصحح 13
كنوز المعزمين ( فارسى )
وى در فصل تقسيم بيست و هشت حرف تهجى بطبايع اربعه نوشته كنوز المعزّمين را با اسم و رسم نقل مىكند به اين عبارت « تقسيم حروف كه در كنوز المعزّمين شيخ الرئيس ابو على سينا نوشته است . . . الخ »
--> الف : در باب قهر و غلبه بر دشمنان از مير غياث الدّين منصور دشتكى شيرازى براى شاه طهماسب صفوى در فتح قلعهء شماخى عملى را نقل مىكند نظير كار غريبى كه از ميرزا محمد اخبارى براى فتحعلى شاه در جنگ ايران و روس اشتهار يافته و تفصيلش در كتاب فارسنامهء ناصرى مسطور است خلاصهاش اينكه فتح قلعهء شماخى به طول كشيد و جمعى كثير از سپاه قزلباش كشته شدند . شاه طهماسب از فكر مير غياث الدين كومك خواست ، مير به عمل الواح و نيرنجات و تصاوير متوسّل شد و روز شنبه صورتى بر كاغذ نقش كرده بشاه سپرد و سفارش كرد كه آن را تا روز معيّن باز نكند ، روز چهار شنبه قبل از زوال سر سپهسالار قلعه را بريده خدمت پادشاه آوردند ، چون كاغذ را بگشود همين صورت در آن نقش شده بود ! راقم سطور گويد شاه طهماسب از حدود سال 942 عازم تسخير شيروان گرديد و فتح آنجا را بدست وى در سنهء 945 نوشتهاند . شاه عبّاس كبير نيز قلعهء شماخى را با رنج و مشقّت فراوان در سال 1015 فتح كرد در اين مورد هم ابن ساوجى مىنويسد كه ملا حسين بربرى براى نوّاب اشرف اعلى مثلّثى ترتيب داد كه بعد از هفت روز اثرش ظاهر و قلعهء شماخى فتح شد يا للعجب كارى را كه شاه عبّاس با آن همه زحمت و كوشش و فداكارى در مدّت طولانى انجام داد آخوند اعدادى به اين آسانى در مدت هفت روز انجام داده است ؟ ! ب : براى على قلى خان شاملو لله لوحى ساخته بودند كه هميشه بر بازو بسته بود و در اثر آن لوح روز بروز ترقى مىكرد امّا چون مرتكب اعمال بد شد اثر لوح از بين رفت . ج : براى مرشد قلى خان نيز لوحى ترتيب داده بودند كه ببازوى خود مىبست و در اثر آن لوح كارش بالا گرفت تا سلطان بىتخت و تاج ايران گرديد امّا چون قدر آن لوح را ندانست از وى ربوده شد و روزگارش بنكبت سر آمد . بقيهء حاشيه در صفحهء بعد